Bouwkundig detailleren voor tekenaar en ontwerper:

Het hedendaagse glas.

Voor de volgende onderwerpen ga naar:

algemeen;      hiervoor het het onderwerp "Glas in het verleden";

glasdikte bepaling;
glassoorten;

oppervlaktebehandeling van glas;

isolerende beglazing;
zonwerende beglazing;
verwarmingsglas;
veiligheidsbeglazing;
inbraakvertragende beglazing
brandwerende beglazing;
beloopbaar glas;

het plaatsen van glas   het plaatsen van glas bij het beglazen van (traditioneel) timmerwerk;

  glassoorten (www.saint-gobain-glass.com)


 

Glasdikte bepaling:

"Gewoon" glas in verticale gevelopeningen moet volgens het Bouwbesluit weerstand tegen windbelasting hebben:
om die weerstand te kunnen bepalen is NEN 2608 opgesteld. Daarbij is NPR 3599 een extra hulpmiddel met tabellen voor het bepalen van de benodigde glasdikte conform de eerder genoemde norm.

NPR 3599 tabellen    zie extra  NPR 3599 tabellen  (1991)

Voor het toegenomen aantal niet-verticale glasconstructies in overkappingen etc. werd de NEN 2608 uitgebreid met een aantal aanvullende normen zoals:

  • NEN 2608-1, heeft uitsluitend betrekking op de glasdikteberekening voor verticale beglazing en is identiek aan NEN 2608;
  • NEN 2608-2 (1999), ter vervanging van ontwerpnorm NEN 2608-A (1998);
  • NEN 2608-3, berekening van beloopbare beglazing voor onderhoud en reparatie vanaf het glazen dak.

Plaatselijke temperatuurverschillen kunnen gevaarlijke spanningen in het glas veroorzaken. Derhalve dient men te vermijden dat overgordijnen, jalouzieën, rolluiken binnen of buiten, te dicht bij de beglazing worden aangebracht, waardoor de natuurlijke afvoer van de zich daartussen bevindende lucht wordt belemmerd en een thermische schok kan optreden, met breuk als gevolg.
klik hier om naar boven te gaan


 

Glassoorten:


Voor de algemene glassoorten zie hieronder:
Voor de overige glassoorten zie de documentatie van de leveranciers bij de verwijzingen naar externe sites van derden:.

  • vensterglas:
    Als getrokken glas verkrijgbaar in verschillende dikten.
  • spiegelglas:
    Gegoten glas. Het gegoten glas wordt gedurende lange tijd na verwarmd om een zo gelijkmatig mogelijke afkoeling te krijgen. Vervolgens wordt het glas geslepen en gepolijst.
    sortering spiegelglas in foutvrij (VA) bijna foutvrij (VVA) en kleine niet hinderlijke fouten (VVV).
    VA is voor spiegels. Voor spiegelglasruiten wordt VVA toegepast en VVV wordt gebruikt voor normale beglazing.
    (Semie spiegelglas en immitatie spiegelglas en wordt gemaakt van getrokken glas)
  • bruutglas:
    Gegoten en gewalst glas voordat het geslepen wordt.
  • figuurglas:
    Glas waarin een bepaald profiel is gewalst.
  • gegolfd glas:
  • draadglas:
    Metaalgaasweefsel aangebracht in het hart van de glasplaat. Werd vroeger veelal als veiligheidsglas en brandwerende beglazing toegepast.
  • spiegeldraadglas:
  • gekleurd glas:
    -  ondoorzichtig gegoten glas;
    -  melkglas en opaline glas;    (melkglas is door en door wit gekleurd glas)    (melkglas gelanineerd met gewoon glas geeft opaline)
    -  gekleurd doorzichtig glas (diverse kleuren door toevoeging van metaaloxiden);
    -  antiek glas
  • glas in lood en gebrandschilderd glas:
    zie   hiervoor het onderwerp "Glas in het verleden" behorende bij dit onderdeel gevels;

Glassoorten voor structurele beglazing:

Voor structurele beglazing komen uitsluitend veiligheidsglassoorten in aanmerking.
zie   indien gewenst het onderwerp structurele beglazing van het onderdeel gevels;  )

Onder veiligheidsglassoorten worden in dit verband verstaan:

  • voorgespannen glas (gehard);
  • gelaagd glas.

  • Een combinatie van beide, gelaagd en voorgespannen , kan voor bepaalde toepassingen een optimale keuze zijn.

    Door een drietal factoren kan een voorgepannen (geharde) ruit bezwijken:

  • overschrijding van de toelaatbare treksterkte;
  • randbeschadigingen;
  • nikkelsulfide insluitingen.

klik hier om naar boven te gaan


 

Oppervlaktebehandeling van glas:

Er zijn twee redenen om de oppervlakte van glas verder te bewerken:    esthetiek en techniek.

Technische behandelingen zijn coaten en folies, omdat daarmee de technische prestaties van glas worden beïnvloed.
zie   glascoating en glasfolies.

En onder esthetische behandelingen vallen graveren, facetslijpen, beschilderen, zandstralen, printen en zeefdrukken.
zie   oppervlakte bewerkingen.
klik hier om naar boven te gaan



 

Isolerende beglazing (dubbel glas):

Bij enkele beglazing gaat een belangrijk percentage van de geproduceerde warmte verloren. Isolerende beglazing (dubbel glas) daarentegen houdt, door zijn opbouw, de warmte voor een deel vast. Als het buiten koud is, en je hebt binnenshuis een hoge relatieve luchtvochtigheid dan beslaan de ramen aan de binnenkant. Het vocht dat in huis aanwezig is, condenseert dan tegen het glasoppervlak. Dit komt vooral voor bij enkel glas of dubbel glas met een slechte isolatiewaarde.

Als de ramen aan de buitenkant beslagen zijn is dat niet erg. Dit bewijst namelijk dat het glas zeer goed isoleert.
Je ziet dit vaak bij HR++ of triple glas. De kans hierop is het grootst in de ochtenduren tijdens het voor- en najaar.

Het opbouwprincipe van dubbel glas.
Het gebruikelijke isolatieglas bestaat uit twee naast elkaar geplaatste glasplaten met een spouw van 6-12 mm, de spouw is gevuld met een gas (Lucht, Argon, Krypton, enz) dat door zijn lagere geleidingsvermogen de warmte doorlaatbaarheid van totale glaspakket vermindert.
De afdichting rondom de glasplaten bestaat uit een organisch kit.

dubbel glas benamingen:

Dubbel glas.         Dit is eigenlijk de eerste soort isolerend glas die vroeger in huizen werdt geplaatst.
Gewoon HR glas. De eerste soort HR glas had een lagere isolerende waarde dan het huidige HR+ of HR++ glas
HR+ glas.             Dit is dubbel glas met daartussen een spouw gevuld met droge lucht.
HR++ glas.           HR++ glas is dubbel glas of zelf drie dubbel glas met daartussen meestal Argongas. Op de binnenkant van een ruit zit nog een speciale coating.

Wil je weten welk soort (dubbel) glas er in het verleden is geplaatst?
Kijk dan naar de aanduiding in de afstandhouder tussen de glasplaten: HR, HR+ of HR++. Staat er geen aanduiding, dan gaat het om gewoon dubbelglas of HR glas van voor 1996.

Drievoudig glas Bij een goed geisoleerde gevel volgens het principe van een nul-op-de-meter woning is glas nog steeds de zwakste schakel en verliest de woning circa acht keer zoveel warmte via het glasoppervlak als via een even groot goed geïsoleerd geveldeel. Glas wordt daarom terecht aangemerkt als de zwakke schakel van de thermische schil. Het verklaart daarmee de opmars van drievoudig glas (in bijpassende kozijnen).
zie  het onderwerp "De energiebalans" bij het onderdeel "verwarming - warmteregeling". vacuüm glas (intraprojects.com)
 

Vacuüm glas:

(afbeelding vacuüm glas (intraprojects.com)  plaatsingdetail (Pilkington))

Bij vacuüm beglazing wordt de bijzonder hoge thermische isolatiewaarde bereikt door geleiding en warmtestuwing door middel van een vacuüm spouw tussen de twee glasplaten, en door beperking van de warmteoverdracht door straling bij gebruikmaking van speciaal Low-E glas.

spaciaglas plaatsing principe
 

 

 

Het opbouwprincipe van vacuüm glas.
Een rij van minuscule glazen steuntjes, 0.2 mm hoog en 0.5 mm in omtrek is tussen de twee glasplaten geplaatst teneinde een gelijke vacuüm spouw te creëren. De steuntjes zijn 20 mm van elkaar aangebracht. Eén van de ruiten is van Low-E glas, en is gericht naar de vacuüm spouw. De randen van de beglazing zijn afgedicht door middel van soldeer glas, dat gelijk is aan het uitzettingscoëfficiënt van de glasplaten

zie documentatie Spaciaglas bij verwijzingen naar externe sites van derden.
klik hier om naar boven te gaan



 

Zonwerende beglazing:

Zonnestraling wordt door normaal glas praktisch geheel doorgelaten. Het voorkomen hiervan kan geschieden door het toepassen van een effectieve zonwering of door het toepassen van een hiervoor ontwikkeld glastype.

De belangrijkste eisen waaraan zonwerend glas moet voldoen zijn lichttoetreding, en een gereduceerde zonnewarmtetoetreding.
De verhouding tussen lichttoetreding, uitgedrukt in LTA, en zonnewarmtetoetreding, uitgedrukt in ZTA, duidt de selectiviteit aan.
klik hier om naar boven te gaan



 

Verwarmingsglas:

(bron:  http://www.iq-glas.nl)

IQ-Glas® is een gehard dubbelglas met een geïntegreerd elektrische verwarmingselement.
Zowel de binnen- als de buitenruit van het verwarmend glas zijn gemaakt van gehard veiligheidsglas.
Op beide zijden van de dubbele beglazing zijn onzichtbare metaaloxidelagen aangebracht.

De metaallaag op de binnenkant van de binnenste ruit doet dienst als een elektrische weerstand (verwarmingselement) en de metaallaag op de binnenkant van de buitenste ruit als een reflector.
Het verwarmingselement verwarmt de binnenruit tot ongeveer 35°C . De reflectiecoating aan de binnenzijde van de buitenruit zorgt er vervolgens voor, dat de opgewekte warmte niet verloren gaat, maar voor 99% rechtstreeks naar binnen wordt gekaatst.
klik hier om naar boven te gaan



 

Veiligheidsbeglazing in gebouwen:

Veiligheidsglas is een glassoort dat bij breuk geen gevaar voor ernstige snijwonden oplevert. Gehard veiligheidsglas is speciaal behandeld glas. Het is vijf keer sterker dan gewoon glas en bestand tegen grotere temperatuurverschillen. Als het breekt, valt het in kleine veilige (onscherpe) korrels uiteen. Er bestaat dan geen kans op ernstig lichamelijk letsel.

Gelaagd veiligheidsglas bestaat uit minimaal 2 glasbladen met daartussen een doorzichtige taaie kunststof folie. De folie bij gelaagd veiligheidsglas zorgt ervoor dat bij breuk het glas bij elkaar word gehouden. Hierdoor ontstaan geen gevaarlijke scherven en is er dus geen risico op ernstig lichamelijk letsel. Gelaagd glas heeft als extra voordeel dat de ruit bij breuk één geheel blijft en er dus geen grote opening ontstaat.

Draadglas is ook veiligheidsglas, maar zeer beperk toepasbaar. De ingelegde draden zorgen ervoor dat bij breuk het glas bij elkaar gehouden wordt. Maar bij een grote stootbelasting (doorvallen, doorslaan, etc..) ontstaat er tóch een opening en dus ook de kans op lichamelijk letsel.

Voor normale veiligheidsbeglazing welke in standaard gebouwen voorkomt is er de NEN 3569:   Veiligheidsbeglazing in gebouwen.

De NEN 3569 geeft verschillende scheidingsconstructies of onderdelen van scheidingsconstructies.
Afhankelijk van de scheidingsconstructie of onderdeel hiervan is een risico op verwondingen door glas groter of kleiner.

Algemeen:
Voor een woning geldt dat wanneer de onderzijde van het glas zich tussen 0 en 85cm vanaf de vloer bevindt, dit veiligheidsglas dient te zijn.
Verder dient volgens de norm in doorvalsituaties zoals bij balustrades(met niveauverschil), dakramen, daklichten en dakbeglazing (bijvoorbeeld serres) gelaagd veiligheidsglas toe gepast te worden.
Bij toepassing van schuin geplaatst isolerend dubbelglas moet het veiligheidsglas normaliter aan de onderzijde worden toegepast.

Voor liftschachten is NEN-EN 81-1 en NEN-EN 81-2 van toepassing.

Bij isolerend dubbelglas moet veiligheidsglas aan die zijde worden geplaatst waar de stootbelasting kan optreden. Dit betekent dat isolerend dubbelglas in een aantal situaties wordt uitgevoerd met aan beide zijden veiligheidsglas. Bij toepassing van schuin geplaatst isolerend dubbelglas moet aan de onderzijde veiligheidsglas worden toegepast.

Klasse- en type-indeling veiligheidsglas (publicatie 024 van de glasbranche organisatie (www.glasnet.nl))

klasse- en type-indeling veiligheidsglas (publicatie 024 van de glasbranche organisatie   (www.glasnet.nl)  De Stichting Veiligheidsbeglazing heeft een tabel samengesteld die het een en ander verduidelijkt.
klik hier om naar boven te gaan



 
klasse- en type-indeling veiligheidsglas

Inbraakvertragende beglazing:


EN 356:   In- en/of uitbraakvertragend glas.
Deze norm wordt gedefinieerd in weerstandsklassen (tabel A), en wel:
  • De klassen P1A tot P5A:    kogelval proef.
  •  
  • De klassen P6B tot P8B:    hamer en bijl test.

EN 1063:   Kogelwerende beglazingen.
Deze norm wordt gedefinieerd in weerstandsklassen (tabel B), en wel:

  • De klassen afhankelijk van het type vuurwapen en munitie.

Tabel A: Norm EN 356 (inbraakvertragende beglazing)

EN- KLASSEN

 TEST


ENERGIE
(joule per proef)

Klassen P1A tot P5A: kogelval test
Een testbeglazing (1100x900 mm) wordt horizontaal geplaatst en  onder gaat  de schok van 3 bolvormige kogels van 4,1 kg. De impactpunten   vormen een driehoek van 130 mm. De valhoogte is afhankelijk van de  klasse. Bij de derde schok mag de kogel niet door het glas gaan.

P1A

3/kogelinslagen (4,1kg) van een hoogte van 1,5 m

181

P2A

3/kogelinslagen (4,1kg) van een hoogte van 3 m

362

P3A

3/kogelinslagen (4,1kg) van een hoogte van 6 m

724

P4A

3/kogelinslagen (4,1kg) van een hoogte van 9 m

1.086

P5A

3x3/kogelinslagen (4,1kg) van een hoogte van 9 m

3.258

Klassen P6B tot P8B: hamer en bijl 
Een testbeglazing van veiligheidsglas PROTECT wordt verticaal  geplaatst en ondergaat de schok van een mechanisme van een hamer  en vervolgens van een bijl, om een opening te maken van 400x400 mm:  genoemd "doorgang voor mens". Het aantal slagen nodig om dit te  verwezenlijken is bepalend voor de klasse van het veiligheidsglas PROTECT.

P6B

30 tot 50 slagen met hamer en bijl

-

P7B

51 tot 70 slagen met hamer en bijl

-

P8B

meer dan 70 slagen met hamer en bijl

-


klik hier om naar boven te gaan


 

Brandwerende beglazing:

Volgens de voorschriften zijn er 3 categorieën waarin we de beglazingen kunnen verdelen, en wel:
  • 20 minuten WBDBO voor inwendige scheidingsconstructie tussen 2 verblijfsruimten, niet op dezelfde woonlaag gelegen.
  • 30 minuten WBDBO voor brandcompartimenten en vluchtwegen in gebouwen niet hoger dan 5 meter.
  • 60 minuten WBDBO voor brandcompartimenten en vluchtwegen in gebouwen hoger dan 5 meter maar niet hoger dan 70 meter.

Classificatie brandwerende beglazing:


Draad- en Spiegeldraadglas

Draadglas zal in het algemeen worden toegepast in combinatie met hout en staal. In het eerst genoemde geval dient ermee gerekend te worden dat het kozijn of de glaslatten aan de van het vuur afgekeerde zijde kunnen gaan ontbranden. Bij brandproeven bijvoorbeeld na ca 15 minuten. Wanneer de glaslatten en het kozijn zijn behandeld met een brandvertragende verf kan de brandwerendheid worden verhoogd tot ca 30 minuten. Een verdere verbeteringkan verkregen worden door het glas te vatten in een speciaal profiel vervaardig van een onbrandbaar materiaal.

WBDBO 20 minuten
Per wandsegment van 2,5 x 2,5 meter mag "maximaal 3,0 m2" draad- en/of spiegeldraadglas* worden toegepast.
WBDBO 30 minuten
Per wandsegment van 2,5 x 2,5 meter mag "maximaal 1,7 m2" draad- en/of spiegeldraadglas* worden toegepast.
WBDBO 60 minuten
Per wandsegment van 2,5 x 2,5 meter mag "maximaal 0,9 m2" draad- en/of spiegeldraadglas worden toegepast.

Monoliet gehard glas

Omdat van een monoliet geharde glasplaat vaak maar één afmeting getest is in een wandsegment van 2,5 x 2,5 meter, is de toepasbaarheid van grote hoeveelheden in volledige wanden ten gevolge van de bijbehorende warmtestraling vaak niet toelaatbaar.
Voor de WBDBO hoogte, de maximale afmetingen en de toepasbaarheid van grote hoeveelheden in volledige wanden wordt hierbij verwezen naar de betreffende rapporten behordende bij het te gebruiken glas.

Gelaagde, niet opschuimende brandwerende beglazingen

Voor de WBDBO hoogte, de maximale afmetingen en de toepasbaarheid van grote hoeveelheden in volledige wanden wordt hierbij verwezen naar de betreffende rapporten behordende bij het te gebruiken glas.

Bij sommige soorten is een bijkomend gegeven, tijdens een brandsituatie, het vrijkomen van giftige gassen en het ontstaan van zware rookontwikkeling (ca. 25 maal de rookontwikkeling van de opschuimende brandwerende beglazingen). Gevolg hiervan is bijvoorbeeld desoriëntatie tijdens een vluchtpoging.

Gelaagde, wel opschuimende brandwerende beglazingen

Ook hier geldt een maximaal geteste afmeting. Echter daar de testen van deze glassoorten zijn uitgevoerd in puiconstructies volledig voorzien van beglazing en de bijbehorende warmtestraling toch laag blijft, is het met deze glassoorten meestal wel mogelijk de wanden volledig te beglazen.

voor documentatie brandwerende beglazing zie hieronder bij verwijzingen naar externe sites van derden.
klik hier om naar boven te gaan



 
beloopbaar glas

Beloopbaar glas:

Beloopbaar glas is gelaagd glas waar je op kunt lopen.
Het voordeel van gelaagd glas als beloopbare toepassing is dat bij breuk van 1 van de glasplaten, de folies en de andere platen het geheel, als het totaalpakket maar dik genoeg is, bij elkaar blijven houden.
 

 

Om de juiste dikte en samenstelling van het beloopbare glas te bepalen dient er een statische berekening te worden gemaakt door een ter zake deskundige.

beloopbaar glas
 


Bouwkundig detailleren voor tekenaar en ontwerper:
dd: 19-12-2019   (17-05-2026 condens op glas bij dubbel glas)   (24-05-2026 tekst gesplitst met Glas in verleden)

 

 
klik hier om naar boven te gaan


 

 

 extra informatie behorende bij:
Glasdikte bepaling:
klik hier om naar boven te gaan

Bepaling van de minimum-glasdikte voor windbelasting aan de hand van tabellen


NEN 2608:   Vlakglas voor gebouwen - weerstand tegen windbelasting - eisen en bepalingsmethode.
Deze norm geeft de eisen en de bepalingsmethode voor de weerstand tegen windbelasting van verticaal geplaatste ruiten in buitengevels van gebouwen, bestaande uit enkelvoudige glasplaten of isolerend dubbelglas.

NPR 3599  (1991):    Vlakglas voor gebouwen - bepaling van de minimumglasdikte voor windbelasting - afgestemd op de NEN 2608.
Deze praktijkrichtlijn geeft rekenregels en tabellen voor de bepaling van de minimaal vereiste nominale handelsdikte van vlakglas en voor de meeste gangbare ruitafmetingen voor gebouwen, voor zover hieraan geen andere eisen zijn gesteld dan het voorkomen van breuk door windbelasting.

Bepaal voor het bepalen van de juiste glasdikte het de door de wind veroorzaakte extreme stuwdruk aan de hand van de stuwdruktabel welke te vinden is bij het onderdeel wind en zoek vervolgens in de onderstaande maximaal toelaatbare m2 tabellen de minimaal toe te passen glasdikten op.

zie   stuwdruktabel


 

 


 extra informatie behorende bij:
Veiligheidsbeglazing:
klik hier om naar boven te gaan


klik hier om naar boven te gaan